ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه کیفیت زندگی خانواده (FQOL) بر اساس نظریه سؤال- پاسخ(IRT)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌سنجی (سنجش و انداز گیری)، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 نویسنده مسئول: کارشناس ارشد روان‌سنجی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد روان‌سنجی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه کیفیت زندگی خانواده بر اساس نظریه سؤال پاسخ است. این مطالعه از نوع زمینه‌یابی با نمونه‌ای مشتمل بر 384 نفر از دانشجویان (175 نفر پسر و 209 نفر دختر)بود که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای از بین دانشجویان دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی انتخاب شدند. در این پژوهش ابتدا، پرسشنامه کیفیت زندگی خانواده، به زبان فارسی ترجمه و سپس جهت بررسی اولیه بر روی 50 نفر از دانشجویان مقطع کارشناسی اجرا شد. از بین 25 سؤال موجود در پرسشنامه 4 سؤال (22-23-24-25) پرسشنامه که مشروط بر وجود عضوی ناتوان در خانواده بود بدون پاسخ گذاشته شد؛ بنابراین از روند تحلیل حذف شدند و مابقی تحلیل‌ها با 21 سؤال باقی‌مانده انجام شد. نتایج تحلیل عامل تأییدی مرتبه اول، نشان داد تمامی شاخص‌ها در حد مطلوب و سؤال‌ها در سطح 99 درصد معنادار بودند که بیانگر همسو بودن گویه های با سازه نظری است. ضریب آلفای کرونباخ آن برای کل مقیاس و مؤلفه­های آن رضایت­بخش بود. نتایج نشان داد که اعتبار آزمون به روش آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه 789/0 و مؤلفه‌های تعاملات خانوادگی 712/0، والدگری 809/0، بهزیستی هیجانی 734/0 و بهزیستی جسمی 804/0 به دست آمد و مطلوبیت ویژگی‌های روان‌سنجی سؤال‌های پرسشنامه با استفاده از مدل GRM بررسی شد. این مطالعه تأیید کرد که می­توان از پرسشنامه سنجش کیفیت زندگی خانوادگی به‌عنوان ابزاری معتبر و مناسب جهت سنجش کیفیت زندگی در خانواده در جامعه دانشجویان ایرانی استفاده کرد. بررسی اعتبار این پرسشنامه در سطح جمعیت عمومی پیشنهاد می­شود.

کلیدواژه‌ها