ویژگی‌های روان‌سنجی شاخص روابط خانوادگی (IFR) در دانش‌آموزان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

استاد

چکیده

هدف: هدف از مطالعه حاضر روایی اعتبار و هنجار شاخص روابط خانوادگی (IFR) در دانش‌آموزان دبیرستانی بود.
روش بررسی: استفاده ازشاخص الگوی روابط خانوادگی و مقیاس ارزیابیِ انطباق پذیری و همبستگی خانواده با حجم نمونه 618 که از این تعداد 308 نفر آن پسر و 310 نفر دختر بودند. سن آزمودنی ها بین 15 تا 18 سال بود. این پژوهش در در دانش‌آموزان دبیرستانی در استان البرز اجرا شد.
یافته ها: برای آزمون فرضیه‌های پژوهش از تحلیل‌های نظریه کلاسیک  روان‌سنجی شامل تحلیل عاملی اکتشافی با تحلیل مؤلفه‌‌های اصلی و تحلیل عاملی تأییدی برای بررسی روایی سازه شاخص روابط خانوادگی، همبستگی بین نمره کل و خرده مقیاس‌ها به عنوان روایی همگرا، همبستگی بین نمره شاخص روابط خانوادگی با مقیاس ارزیابیِ انطباق‌پذیری و همبستگی خانواده به عنوان روایی ملاکی، محاسبه ضریب آلفای کرونباخ برای برآورد همسانی درونی و بازآزمایی برای بررسی پایایی ابزار استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که ترکیب این سه عامل (درک متقابل خانوادگی، وابستگی خانوادگی، انسجام خانوادگی) بر روی هم 297/60 درصدِ کل واریانس ماده های شاخص روابط خانوادگی (IFR) را تبیین می‌کند. نیز می‌توان استنباط کرد که سهم عامل نخست تا سوّم در واریانس کل ماده‌های شاخص روابط خانوادگی (IFR) از بقیه عامل‌ها بالاتر است. بنابراین نتایج تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل عاملی تأییدی نشان‌دهنده روایی سازه آزمون برای سنجش روابط خانوادگی در جامعه ایرانی است. رابطه بین نمره شاخص روابط خانوادگی با نمره مقیاس ارزیابیِ انطباق پذیری و همبستگی خانواده با اطمینان 99 درصد معنی است. این نتایج، نشان‌دهنده روایی ملاکی شاخص روابط خانوادگی در جامعه ایرانی است و نیزضرایب برآورد شده نشان دهنده اعتبار قابل قبول مقیاس و خرده مقیاس در هر دو بُعد همسانی درونی و پایایی است.
نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش، ویژگی‌های روان‌سنجی (روایی اعتبار و هنجار ) بر اساس شاخص روابط خانوادگی را نشان داده و دلایل آن را بیان می‌دارد.

کلیدواژه‌ها