کشف ابعاد توانمندی روان‌شناختی: ساخت و اعتبار‌سنجی یک مقیاس با روش ترکیبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد

2 دانشجو

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف ساخت و روایی یابی مقیاس توانمندی روان‌شناختی انجام شد. روش: طرح پژوهش ترکیبی از نوع اکتشافی بود. جامعه پژوهش شامل نوجوانان پسر از شهرستان‌های استان تهران بود.  برای تحلیل داده‌ها در بخش کیفی از روش تقلیل‌گرایی روزمن و مارشال و در بخش کمی برای اعتباریابی پرسشنامه از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی استفاده شد. یافته‌ها: در مرحله نخست 13 مصاحبه شونده به شش بُعد مختلف توانمندی روان‌شناختی اشاره کردند: احساس تعلق، خود پنداره، احساس شایستگی، احساس اعتماد، حس معناداری. در مرحله دوم پاسخ 507 نفر در مطالعه‌ای پیمایشی تحلیل شد و روایی شش مقیاس فوق مورد تأیید قرار گرفت. روایی شاخص توانمندی روان‌شناختی بررسی شد و با استفاده از یک مقیاس دیگر همین نتیجه حاصل شد. توانمندی روان‌شناختی با سخت‌رویی کوباسا (1979) رابطه مثبت داشت. بحث: با وجودی که پژوهش‌هایی در مورد این فرایندها انجام گرفته، برای توانمندی روان‌شناختی نوجوانان معیار اندازه گیری وجود ندارد. چنین معیاری می‌تواند اطلاعاتی پیرامون کمبودها و کاستی‌های نهفته در توانمندی روان‌شناختی در اختیار درمانگران قرار دهد و آنان را متوجه فقدان جوانبی از فرایند توانمندی روان‌شناختی کند.

کلیدواژه‌ها